Gepubliceerd op 1 mei 2017

Langetermijn-beleggers zijn zeker zo machtig als activistische spelers

Metaalfonds PMT: 'Als fondsen samen optrekken, hebben ze heel wat macht'

Interview met Benne van Popta en Albert Akkerman, bestuurders PMT
Bron: FD, 1 mei 2017 door Jeroen Groot en Nelleke Trappenburg

De macht van langetermijnbeleggers moet niet onderschat worden. Door de recente ervaringen bij Unilever en AkzoNobel lijkt het wellicht alsof pensioenfondsen met een duurzame agenda het nakijken hebben als een activistische speler uit is op kortetermijnwinst bij een bedrijf. 'Maar pensioenfondsen kunnen aardig wat tegenwicht bieden als ze xADsamen optrekken.'

Dat stellen twee bestuurders van het metaalfonds PMT, dat (EURO) 70 mrd beheert en daarmee het op twee na grootste pensioenfonds van Nederland is. 'Als wij bijvoorbeeld met de grootste Nederlandse pensioenfondsen ABP, PFZW en PME en een aantal Britse pensioenfondsen een blok vormen, hebben we een aardige coalitiemacht', zegt Benne van Popta, werkgeversvoorzitter van het pensioenfonds van garagehouders, lassers en fietsenmakers. Volgens Albert Akkerman, voorzitter van de beleggingscommissie van PMT, zijn er op die manier al verschillende successen geboekt bij het tegengaan van omstreden variabele beloningen.

PMT heeft zich in februari voor het eerst in het publieke debat geroerd als duurzame belegger. Samen met het pensioenfonds Metalektro deed het per brief openlijk een appel op Unilever om de focus op de lange termijn vast te houden. Het levensmiddelenbedrijf had toen vanwege de overnamepoging door Kraft Heinz net een aantal maatregelen aangekondigd om de aandeelhouders op korte termijn tevreden te stellen.

Akkerman: 'Dat is te kort door de bocht. Als een pensioenfonds van onze grootte in het openbaar iets zegt over je bedrijf, heeft dat echt wel impact.'

Van Popta: 'Bovendien is nog niet gezegd dat Unilever met die strategiewijziging de lange termijn uit het oog verliest. De stap om de margarinetak, die lage marges kent, te verkopen is niet per se in strijd met een langetermijnhorizon. Om zijn langetermijndoel te kunnen halen, moet het bedrijf wel blijven draaien en cash genereren. Wat dat betreft heeft het overnamebod op Unilever ons ook wakker geschud.'

Maar uw langetermijnstrategie kan ook botsen met kortetermijnaandeelhouders die nu waarde willen cashen, bijvoorbeeld door flink te saneren?

Akkerman: 'Ja, dat kan tot spanningen leiden. Je kunt als langetermijnbelegger niet altijd duidelijk maken hoe een duurzame strategie zich in aandeelwaarde vertaalt. Als activistische aandeelhouders zich roeren om snel winst te maken, is het daarom van belang dat we onze stem verheffen. Dat verwachten deelnemers ook van ons.'

Hoe kunt u tegenwicht bieden?

Akkerman: 'Door met andere pensioenfondsen op te trekken kunnen we een aardig deuntje meeblazen. Maar niet alle fondsen lopen nog in hetzelfde tempo.'

De regering denkt erover een verplichte bedenktijd in te voeren voor bedrijven bij een ongewenst overnamebod. Een goed plan?

Van Popta: 'Tijd om na te denken lijkt me wel goed ja. Bij PMT hebben we ongeveer negen maanden nodig gehad om van beleggingsstrategie te wisselen, dus gezien onze ervaringen zou ik zeggen een termijn van ongeveer een jaar.'

Akkerman: 'Zo'n bedenktijd heeft ook nadelen. Je krijgt onderwaardering van aandelen. Het maakt het lastiger financiering aan te trekken.'

U stelt te willen bijdragen aan een betere wereld, maar PMT heeft geen concrete doelstellingen voor duurzaam beleggen, zoals minder CO2-uitstoot. De andere grote fondsen hebben die wel.

Akkerman: 'Ons beleggingsbeleid is continu in ontwikkeling. We hebben wel als doelstelling dat we de CO2-afdruk willen reduceren, maar daar hebben we geen cijfer op geplakt. Onze achterban zit er ook wat anders in dan bij andere pensioenfondsen, omdat die deels afhankelijk is van fossiel. Onze deelnemers pleiten daarom voor een geleidelijke omschakeling naar duurzame energie, omdat een plotselinge ommekeer veel banen in de sector zou kosten.'

Van Popta: 'Daarbij is het ook nog maar de vraag of zo'n doelstelling helpt. Door uit een paar bedrijven te stappen is 10% minder CO2 gemakkelijk bereikt. Maar schiet de wereld daar iets mee op? Die bedrijven blijven ook zonder ons gewoon CO2 uitstoten. Wij zitten meer op de lijn van engagement: in gesprek gaan met de bedrijven waarin we beleggen, om ze tot een ander beleid te bewegen.'

Die gesprekken zijn meestal binnenskamers. Deelnemers kunnen daardoor niet nagaan of ze ook iets opleveren.

Van Popta: 'Dat is inderdaad een lastige. Net als in de politiek is het niet handig altijd iedereen te vertellen met wie we in gesprek zijn en waarover, maar we moeten oppassen dat het niet te veel in achterkamertjes gebeurt. In ons jaarverslag, dat deze maand verschijnt, vertellen we meer over die gesprekken en wat ze hebben opgeleverd. Ook willen we meer de openbaarheid opzoeken en ook via de media laten zien wat ons standpunt is.'

Beleggen via een index, waarbij een van tevoren vastgestelde groep aandelen wordt gevolgd, wordt steeds populairder. Deze vorm heeft als nadeel dat je niet makkelijk uit een aandeel kunt stappen als een bedrijf iets doet wat de belegger niet bevalt. Ondergraaft dat niet uw invloed?

Van Popta: 'Wij zijn zo'n grote partij dat wij die indices ook op maat kunnen maken. Dus dan laten we bijvoorbeeld de bedrijven die het slechtst presteren op duurzaamheid binnen een sector eruit. Maar er is altijd wel een bedrijf in de index waar gedoe mee is, waar we liever niet in zouden zitten.Binnen ons fonds zijn we daarom bezig met een traject om een bewustere selectie te maken van de aandelen waarin we willen beleggen.'

Duurzaamheid
Steeds meer Nederlandse pensioenfondsen leggen zich concrete duurzaamheidsdoelstellingen op. Ambtenarenfonds ABP bijvoorbeeld, met bijna (EURO) 400 mrd onder beheer het grootste fonds, wil dat in 2020 de CO2-uitstoot binnen de aandelenportefeuille 25% lager ligt dan nu. Ook wil dit fonds in 2020 (EURO) 58 mrd hebben belegd in 'duurzame oplossingen'. Dat zijn bedrijven of projecten die oplossingen bieden voor bijvoorbeeld de klimaatverandering of een tekort aan grondstoffen. Zorgfonds PFZW wil in 2020 ongeveer (EURO) 20 mrd hebben gestoken in dit soort beleggingen. Het Pensioenfonds van de Metalelektro (PME) maakte in maart bekend dat het over vier jaar 10% van zijn geld in duurzame beleggingen wil hebben zitten. Dat komt neer op zo'n (EURO) 4,5 mrd. De meeste pensioenfondsen hanteren al langer een uitsluitingsbeleid: zo wordt er door PFZW uit principe niet belegd in tabaksfabrikanten. Het beleggen in zaken die de wereld ook actief beter moeten maken is relatief nieuw. De meeste fondsen nemen de zeventien duurzameontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties als leidraad voor hun beleid.

 

U bezoekt deze website op Internet Explorer 7

Helaas is deze versie van Internet Explorer the oud om deze website te tonen. Wij raden u aan om uw huidige browser te updaten of een andere browser te gebruiken.

Inschrijven e-nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte worden gehouden van belangrijke pensioeninformatie?
Meld u hier aan voor onze digitale nieuwsbrief.
De nieuwsbrief verschijnt ieder kwartaal of vaker als er meer nieuws is.